cong cớn
Định nghĩa
- Tính từ:
- Thái độ hỗn xược, láo xược, thiếu tôn trọng: "cong cớn" dùng để miêu tả thái độ, cử chỉ hoặc lời nói ngang ngược, xấc xược, không biết điều, thường thể hiện sự khiếm nhã và thiếu lễ độ.
- Có vẻ thách thức, gây hấn: Chỉ thái độ hoặc biểu hiện như muốn gây sự, chống đối, không sợ hãi và có phần khiêu khích.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Đứa trẻ đó trả lời người lớn bằng giọng điệu rất cong cớn. (Đứa trẻ đó trả lời người lớn bằng giọng điệu rất hỗn xược.)
- Cô ta nhìn tôi với ánh mắt cong cớn đầy thách thức. (Cô ta nhìn tôi với ánh mắt đầy thách thức và xấc xược.)
- Sao mày lại có thái độ cong cớn với bề trên như vậy? (Tại sao con lại có thái độ hỗn xược với người trên như vậy?)
Các cách sử dụng nâng cao
"bộ mặt cong cớn": khuôn mặt thể hiện vẻ ngang ngược, thách thức.
- Nó giữ nguyên bộ mặt cong cớn dù đã bị khiển trách. (Nó vẫn giữ nguyên vẻ mặt ngang ngược dù đã bị mắng.)
"ăn nói cong cớn": nói năng một cách xấc xược, không coi ai ra gì.
- Đừng có ăn nói cong cớn với người đã giúp đỡ mình. (Đừng nói năng hỗn xược với người đã giúp đỡ mình.)
Biến thể và từ gần giống
- Cộc cằn (tính từ): thô lỗ, khó chịu trong cách cư xử hoặc lời nói.
- Hỗn hào (tính từ): vô lễ, thiếu sự tôn trọng đúng mực (thường dùng cho lời nói, thái độ).
- Xấc xược (tính từ): ngang ngược, vô lễ, tỏ ra coi thường người khác.
Từ đồng nghĩa
- Láo xược: Có thái độ và lời nói vô lễ, thiếu tôn trọng.
- Ngang ngạnh: Cứng đầu, không chịu nghe lời, bướng bỉnh.
- Ngỗ ngược: Hỗn xược và khó bảo (thường dùng cho trẻ con hoặc người dưới).
Từ trái nghĩa
- Lễ phép: Có thái độ và hành vi đúng mực, biết kính trọng người trên.
- Nhã nhặn: Nhẹ nhàng, lịch sự trong cách cư xử và nói năng.
- Khiêm tốn: Khiêm nhường, không tự cao tự đại.
Lưu ý sử dụng
- Từ "cong cớn" mang sắc thái tiêu cực mạnh, thường dùng để chỉ trích, phê phán thái độ hoặc hành vi của một người, đặc biệt là khi người đó có vị thế thấp hơn (như con cái, học trò, người dưới) nhưng lại có thái độ không đúng mực.
- Từ này có thể được dùng cho cả nam và nữ, mặc dù trong một số ngữ cảnh có thể áp dụng cho phụ nữ với sắc thái "chua ngoa, đanh đá".